न्यूयॉर्क शहरातील एका सुप्रसिद्ध प्रॉटेस्टंट कुटुंबात २८ ऑगस्ट १७७४ रोजी एलिझाबेथ ॲन बॅले सेतन हिचा जन्म झाला. तिचे वडील एक विख्यात 'डॉक्टर होते आणि किंग्ज कॉलेजमध्ये शरीरशास्त्राचे प्राध्यापक होते. तर तिची आई कॅथरीन बॅले एपिस्कोपेलियन पंथाच्या प्रमुखाची कन्या होती.
एलिझाबेथ यौवनावस्थेत असताना तिची आई मरण पावली आणि तिच्या वडिलांनी तिला लहानाचे मोठे केले. त्यांनी तिला उत्तम शिक्षण दिले आणि चांगले शिष्टाचारही शिकविले. बालपणापासूनच तिला गरीब आणि आजाऱ्यांविषयी विशेष कळकळ वाटत असे. ती त्यांना इतक्या हळूवारपणे हाताळीत असे की ते तिला प्रेमाने "प्रॉटेस्टंट सिस्टर ऑफ चॅरिटी" ह्या नावाने संबोधित. लहानपणीच तिने केलेल्या लिखाणावरून तिची आध्यात्मिक प्रवृत्ती आणि धार्मिकता दिसून येते.
किशोरावस्थेतच तिच्या एपिस्कोपेलियन पंथाशी काहीही सोयरसुतक नसलेल्या प्रथा परंपरा ती इमाने इतबारे पाळीत होती. ती गळ्यात क्रूस घाली. रोज आपल्या सद्सद्विवेकबुद्धीची झडती घेई आणि बायबल व्यतिरिक्त 'ख्रिस्तानुवर्तन' ह्या पुस्तकाची पारामणे करी.
४ मार्च १८०५ रोजी तिने कॅथोलिक ख्रिस्तसभेमध्ये प्रवेश केला. त्यामुळे तिच्या प्रॉटेस्टंट नातेवाईकांनी व मित्रपरिवाराने तिला वाळीत टाकले. तिला जीवनावश्यक वस्तूंपासूनही त्यांनी वंचित ठेवले. हा सर्व विरोध सहन करून ती कॅनडा येथे गेली. तेथील बाल्टीमोरच्या सप्लीशियन संस्थेच्या प्रमुखांनी तिला बोलावणे केले होते. ह्या संस्थेचे सुपिरिअर फादर ड बॉर्ग ह्यांनी संत मेरी सेमिनरी नजीक मुलींसाठी एक शाळा सुरू केली.
ह्या शाळेची जबाबदारी तिने स्वीकारली आणि लवकरच बऱ्याच स्त्रिया तिला मदत करण्यासाठी पुढे सरसावल्या. पुढे पुष्कळशा विद्यार्थिनींनी तिच्या शाळेत प्रवेश घेतला. कित्येक विद्यार्थिनींनी ह्या शाळेचे रूपांतर कॉन्व्हेन्टमध्ये करावे अशी मागणी तिच्याजवळ केली. त्यामुळे बाल्टीमोरच्या बिशपांनी तिच्याकडे एक आचारसंहिता दिली व सिस्टर होऊ इच्छिणाऱ्या मुलींना प्रवेश देण्याची परवानगीसुद्धा दिली. त्यांनी तिच्याकडून धार्मिकतेची शपथ घेवविली. तिच्या संस्थेसाठी विशिष्ट रंगाची वस्त्रे सुचविली आणि पहिल्या कम्युनिटीची सुपिरिअर म्हणून तिची नेमणूक करण्यात आली.
इ. स. १८०९ साली ती मेरीलॅण्ड जवळच्या एमीट्सबर्ग नामक खेड्यात गेली. तिथे तिने संत विन्सेंट डी पॉलच्या आचारसंहितेवर आधारित सिस्टर्स ऑफ चॅरिटी ही संस्था स्थापन केली. अमेरिकन परोकियल शाळा पद्धतीचा पाया तिने घातला, शिक्षकांना घडविले, पाठ्यपुस्तकेही तयार केली, अनेक आध्यात्मिक शोधनिबंध लिहिले. गरीब व आजारी लोकांना मदत केली, अनेकांना कॅथलिक ख्रिस्तसभेची शिकवण दिली. फिलाडेल्फिया व न्यूयॉर्क ह्या ठिकाणी तिने अनाथालये सुरू केली..
एवढ्या सर्व परिश्रमामुळे थकून भागून गेलेल्या एलिझाबेथने म्हणजेच मदर सेटनने ४ जाने. १८२१ रोजी महानिद्रा घेतली. १४ सप्टेंबर १९७५ रोजी पोप पॉल सहावे ह्यांनी तिला संतपदाचा किताब प्रदान केला. तिच्या संतीकरणाच्या दिवशी व्हॅटिकनने ते वर्ष स्त्रियांचे पवित्र वर्ष किंवा 'महिला वर्ष' म्हणून जाहीर केले. कारण युवती, माता, विधवा आणि व्रतस्थ अशा स्त्रीत्वाच्या सर्व अवस्था तिने पार केल्या होत्या.
चिंतन : अंतोनिओ फिलिची ह्यांनी एलिझाबेथविषयी पुढील उद्गार काढले आहेत: "गरीब पातक्यांविषयी तिच्या मनात एक आगळीच कणव आणि ममता भरलेली होती. कोणत्याही व्यक्तीविषयी वाईट उद्गार काढणे तिला आवडत नसे. अशावेळी ती मौन धारण करणे पसंत करीत असे.”
0 टिप्पण्या